على اصغر شميم
284
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
نگاشت . يك نفر ايرانى به نام كتابچى خان كه در آن موقع متصدى اداره گمرك بود ، مقاله مزبور را خواند و چون در مسافرت خود به نقاط غرب از آثار سطحى نفت مطلع شده بود ، مطمئن شد كه منابع بزرگ نفت در ايران وجود دارد . كتابچى خان سفرى به پاريس رفت و در آنجا به سابقهى دوستى با سر هنرى دروموندولت كه چندى قبل از آن تاريخ سمت وزيرمختارى انگليس را در ايران داشت ، ملاقاتى نمود . ضمن اين ملاقات كتابچى خان به مقالهى دمرگان اشاره كرد و مشاهدات شخصى خود را دربارهى وجود نفت متذكر گرديد و از سر . دروموندولف تقاضا كرد كه وسايل آشنايى او را با سرمايهداران انگليسى فراهم نمايد تا مطلب را با آنها به ميان گذارد و از آنها دعوت كند كه براى استخراج نفت ايران اقدام نمايند . سر دروموندولف كه خود چند سال وزيرمختار انگليس در ايران بود ، اطلاعاتى راجع به منابع نفتى ايران داشت و به كتابچى خان وعدهى اقدام داد و از پاريس عازم لندن شد كه در آنجا با سرمايهداران وارد مذاكره شود . در لندن سر دروموندولف با شخصى به نام ويليام ناكس دارسى « 1 » آشنا شد و او را تشويق نمود كه سرمايهى خود را براى استخراج نفت ايران به كار اندازد . دارسى در سال 1849 ميلادى در شهر نيوتن آبوت « 2 » واقع در ايالت دونشير « 3 » انگلستان متولد شد و تحصيلات متوسطهى خود را در مدرسهى وست مينستر « 4 » لندن به پايان رسانيد . در سال 1886 هنگامى كه دارسى هفده ساله بود ، پدر او كه شغلش وكالت دادگسترى بود با تمام خانوادهاش به استراليا مهاجرت كرد . در استراليا ، دارسى در دار الوكاله پدرش مشغول كار شد تا اينكه روزى يكى از مشتريان تكه سنگى را به او نشان داده و گفت كه در نزديكى محلى كه او سكنى دارد يك كوه بزرگى از اين سنگها يافت مىشود . بعد معلوم شد كه آن تكه سنگ ، طلا داشته و از اين برخورد معدن طلاى معروف مونت مرگان « 5 » كشف گشته و استخراج شد . چند سالى نگذشت كه دارسى و شركاى او فوايد بسيارى برده و همهى آنها ميليونر شدند . غالب مردم پس از آنكه چنين بخت و اقبالى به آنها روى مىآورد ، قانع شده و با ثروتى كه به دست آوردهاند ، زندگانى بارفاهى براى خود تهيه كرده و كنار مىروند ولى دارسى از اين گونه مردم نبود و روح ماجراجوى او طالب ترقى و پيشرفت بيشترى بود . در آن موقع صحبت نفت و منافع سرشار آن زبانزد خاص و عام بود و
--> ( 1 ) - William Knox D'arcy ( 2 ) - Newton Abbot ( 3 ) - Devonshire ( 4 ) - Westminster ( 5 ) - Mount Morgan Gold Mine